Sultan V. Murad Kimdir? Hayatı, Tuğrası ve Tuğralı Eserleri

Sultan V. Murad, 22 Eylül 1840’ta İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Şevkefzâ Kadınefendi’dir. Amcası Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesi üzerine 30 Mayıs 1876’da tahta çıktı; yalnızca 93 gün sonra, 31 Ağustos 1876’da tahttan indirildi. Osmanlı tarihinin en kısa süre tahtta kalan padişahlarından biridir.

Şehzadeliği ve Eğitimi

Saray içinde Kur’an, Osmanlıca, hadis, Arapça ve Fransızca dersleri aldı. Piyano çaldı, Batı tarzında besteler yaptı; resim ve mimariyle de ilgilendi. Batılı yaşam tarzına yakınlığıyla bilinen V. Murad, veliahtlığı döneminde yenilikçi çevrelerin umut bağladığı bir şehzadeydi.

93 Günlük Saltanatı

V. Murad, Midhat Paşa ve Hüseyin Avni Paşa’nın öncülük ettiği bir grubun Sultan Abdülaziz’i tahttan indirmesiyle padişah oldu. Ancak tahta çıktıktan kısa süre sonra amcasının ölümü ve yaşanan siyasi olaylar sağlığını derinden sarstı. Akli dengesinin bozulduğu gerekçesiyle 31 Ağustos 1876’da tahttan indirildi ve yerine kardeşi II. Abdülhamid geçti.

Çırağan Sarayı’ndaki Yılları

Tahttan indirildikten sonra hayatının geri kalanını Çırağan Sarayı’nda göz hapsinde geçirdi. Taraftarları onu yeniden tahta çıkarmak için birkaç kez girişimde bulundu; bunların en bilineni 1878’deki Çırağan Vak‘ası’dır ve Ali Suavi’nin ölümüyle sonuçlanmıştır. V. Murad, 29 Ağustos 1904’te Çırağan Sarayı’nda vefat etti ve Yeni Cami’deki türbeye, annesinin yanına defnedildi.

Sultan V. Murad Tuğrası

Tuğra, padişahın adını, babasının adını ve “el-muzaffer dâimâ” (daima muzaffer) duasını tek bir istifte birleştiren resmî imzadır. Sultan V. Murad’in tuğrasında “Murad Han bin Abdülmecid el-muzaffer dâimâ” ibaresi yer alır. Tuğra; fermanların, beratların başında, sikkelerde, gümüş damgalarında ve resmî yapılarda kullanılırdı. Tuğraların genel özellikleri için Osmanlı Padişah Tuğraları ve Anlamları yazımıza bakabilirsiniz.

Sultan V. Murad Tuğralı Eserler: Neden Bu Kadar Nadir?

Saltanatı yalnızca 93 gün sürdüğü için V. Murad tuğrası taşıyan eserler çok azdır. Bu kısa dönemde basılan sikkeler (örneğin çeyrek lira) ve hazırlanan resmî belgeler bilinmektedir; ancak sayılarının azlığı, onları koleksiyoncular için özellikle değerli kılar. Elinizde V. Murad tuğralı olduğunu düşündüğünüz bir eser varsa, bunun bir uzman tarafından incelenmesi önemlidir.

• Madeni paralar: Kısa saltanat döneminde basılan sikkeler nadir bulunur.
• Tuğralı gümüş eşyalar: Ayar damgasında hangi padişahın tuğrasının bulunduğu, eserin dönemini gösterir. Tuğralı gümüş alımı
• Ferman ve beratlar: Bu döneme ait resmî belgeler oldukça sınırlıdır. Antika ferman · antika berat

Eserin değerini; tuğranın okunabilirliği, damga ve ayar, işçilik, durum ve varsa belgesi belirler. Ücretsiz ekspertiz ile eserinizin dönemini ve değerini birlikte tespit edebiliriz.

Firmamız, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verdiği kültür varlığı alım satım yetki belgesine sahiptir; alımlarımızı yasal çerçevede yapıyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sultan V. Murad kaç gün padişahlık yaptı?

30 Mayıs – 31 Ağustos 1876 arasında, yaklaşık 93 gün tahtta kaldı.

V. Murad kimin oğludur?

Sultan Abdülmecid ile Şevkefzâ Kadınefendi’nin oğludur; II. Abdülhamid’in ağabeyidir.

V. Murad neden tahttan indirildi?

Akli dengesinin bozulduğu gerekçesiyle tahttan indirildi ve yerine kardeşi II. Abdülhamid geçti.

V. Murad tuğralı eserler neden değerlidir?

Saltanatı çok kısa sürdüğü için bu döneme ait tuğralı sikke ve belgeler nadirdir; nadirlik, değeri artıran en önemli etkendir.

Kaynakça

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Murad V” maddesi.
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Çırağan Vak‘ası” maddesi.
• Wikipedia, “Murad V”.