Hattat Şevket Vahdeti Kimdir?

Şevket Vahdeti İstanbulludur. Mehmet Şevket Vahdeti adıyla tanınırdı. Divan-ı Hümâyun
hocalarından Elhac Nuri Efendinin oğludur. H. 1249 (M. 1833) senesinde dünyaya geldi. Önce
Salih Ferdi adında bir hattatdan ders görerek icâzet aldı; sonra Kazasker Mustafa İzzet
Efendiden bilgisini artırdı. Divan-ı Hümâyun kaleminde, sonra Mühimme kaleminde, kâtip
olarak vazife aldı. Mühimme kaleminde Menşurnüvislik yalnız onun işi olmuştu. Süleyman
Şevket Paşanın Vezirlik Menşurunu o vakte kadar görülmemiş bir biçimde, her satırını bir
başka renk altınla yazarak Celî Divânideki iktidarını gösterdi. Devrin Sadrıâzami Reşit Paşa
kendisini takdir ederek Divân-ı, Hümâyun Nişan Kalemine terfi ettirdi ve rütbesini artırdı.
Artık para ressamlığı yapıyordu. İki defa Londra’ya ve Paris’e gönderilerek posta pullarının,
kâğıt paraların (Banknot) ve hisse senetlerinin hazırlanıp basılmasında kontrol görevi yaptı.
Bilhassa Banknotlara, ancak lup ile okunabilecek kadar küçük olarak yazdığı, paranın
kıymetini ifade eden yazılar ve çizdiği nakışlar hayret ve takdir uyandırdı. Paris’te bulunduğu
sırada III. Napoleon’a, kendisinin ve eşi Kraliçe Öjeni’nin şifre hat ile isimlerini yazarak takdim
ettiği kol düğmeleri çok iltifat görmesine sebep olmuştu.

Şevket Vahdeti yazı çeşitlerinin hemen hepsini yazmakta mahir bir üstat idi. Aynı
zamanda ressamdı ve hâkk sanatını biliyordu. Divânî yazıda Nasıh Efendiden icâzet almıştı
Celî yazıda Râkım tarzını izliyordu.

Şevket Vahdeti içkiye olduğu kadar kadına da fazla düşkündü. Bu yüzden başına gayet
komik bir vaka gelmiştir: Torunu şair ve hattat Suud Bey’den duyduğunu söyleyerek
İbnülemin Mahmut Kemal Bey’in kitabında anlattığına göre, Vahdeti bir kış gecesi, kafayı
biraz çekmiş olarak Rızapaşa yokuşunun başında hafif meşrep bir kadının evine gitmiş. Tam
oturup keyfetmeye başlayacağı sırada, o zamanın âdetince, mahalle halkı tarafından eve
baskın yapılacağını sezmiş. Dışarıdan “İçeriye sakallı bir herif girdi!” diye bağrışıyorlarmış.
Tanınacağından ödü kopan Vahdeti hemen orada eline geçirdiği bir ustura ile sakalını
kökünden yok edip arka kapıdan kendini dışarı atmış. Baskıncıların yaklaştığını görünce
kaçamayacağını anlayıp evin yanındaki sucu dükkânının önünde duran büyük bir boş fıçının
içine girmişse de bu sırada fıçı devrildiği için yuvarlana yuvarlana yokuşun altına kadar inip
bir duvarın önünde durmuş. Hemen kendisini dışarı atan Vahdeti, ötesi berisi yaralı bir halde evine gitmiş ama ilk olarak sakalının ne olduğunu sormuşlar. Ahbaplarından birinin evince
şamdana yüzünü yaklaştırdığı sırada sakalının alev aldığını, bu yüzden kesmek zorunda
kaldığını söylemiş ama ertesi günü memur olduğu kaleme o sakalsız haliyle gidememiş; hasta
olduğunu bildirerek sakalı uzayıncaya kadar kimseye görünmeden evinde kalmış!
Şevket Vahdeti’nin pek çok eseri vardır. Nuruosmaniye Câmiinde ve Bâblâli’deki
Nallımescid’de “Bilâli Habeşi” levhaları, Bursa’da Ulu Câmii’de büyük bir levha, Merkez Efendi
türbesinde kubbe yazısı, Ayasofya Câmiinde bir büyük levha, bazı mezar taşı ve çeşme
kitâbeleri onundur. Kolleksiyonlarda kıt’alarına rastlanmaktadır. Daha fazla yaşayabilseydi
herhalde çok güzel eserler bırakacaktı. Demek nasibi o kadarmış!

İstifleri güzeldi. Reyhanî yazıyı da Iâtif bir şekilde yazıyordu. Kaatılık sanatını bilirdi. Ne
yazık ki henüz otuz sekiz yaşında iken fazla içki yüzünden siroza yakalanarak H. 1288 (M.
1871) de vefat etti. Karısı Ebussuud Efendi sülalesinden geldiği için Eyüp’de onun kabrinin
yanında toprağa verildi. Şevket Vahdeti, zamanında çok sevilmiş, çok hayranlık toplamış,
devrin padişahı Abdülaziz’den takdir görmüş, birçok sahada mahiret sahibi, pek değerli bir
sanatkârdı. Bilgisi musiki sahasına kadar uzanıyordu. Çok iyi kanun çalardı.