Sultan Abdülaziz Kimdir? Hayatı, Tuğrası ve Tuğralı Eserleri

Sultan Abdülaziz, 8 Şubat 1830’da İstanbul’da doğdu. Babası Sultan II. Mahmud, annesi Pertevniyal Sultan’dır. Ağabeyi Sultan Abdülmecid’in vefatı üzerine 25 Haziran 1861’de tahta çıktı ve 30 Mayıs 1876’ya kadar, yaklaşık 15 yıl hüküm sürdü. Osmanlı tarihinde Batı Avrupa’ya seyahat eden ilk padişahtır.

Şehzadeliği ve Eğitimi

Şehzadeliğinde Arapça, dinî ilimler ve musiki eğitimi aldı. Ağabeyinin sarayındaki gösterişten uzak, sade bir hayat sürmesiyle bilinir. Güreş, yüzme ve atlı sporlara ilgi duyması, onu dönemin şehzadeleri arasında farklı kılan özelliklerindendir.

Saltanatı ve Önemli Olaylar

Abdülaziz, tahta çıktığında saray harcamalarını kısacağını ve Tanzimat reformlarını sürdüreceğini açıkladı. Saltanatının ilk yarısında devlet işleri büyük ölçüde Âlî Paşa ve Fuad Paşa tarafından yürütüldü.

• Avrupa seyahati (1867): Paris, Londra ve Viyana’yı ziyaret etti; bu, bir Osmanlı padişahının Batı Avrupa’ya yaptığı ilk resmî seyahattir.
• Donanma: Osmanlı donanması onun döneminde güçlendirildi ve dünyanın sayılı donanmaları arasına girdi.
• Demiryolu, telgraf ve okullar: Rumeli ve Anadolu’da ilk demiryolu hatları açıldı; Mekteb-i Sultânî (Galatasaray) gibi okullar kuruldu.
• İlk Osmanlı posta pulu (1863): Osmanlı’nın ilk posta pulları onun döneminde, tuğralı olarak basıldı.
• Beylerbeyi Sarayı: Saltanatı döneminde inşa edildi.

Artan dış borçlar ve 1875’te borç ödemelerinin kısmen durdurulması, ardından gelen Balkan buhranı onun sonunu hazırladı. 30 Mayıs 1876’da tahttan indirildi ve 4 Haziran 1876’da Feriye Sarayı’nda bilekleri kesilmiş hâlde bulundu. Ölümü resmî olarak intihar diye açıklanmış, ancak uzun yıllar tartışılmıştır.

Sanata İlgisi

Sultan Abdülaziz musikiye düşkün bir padişahtı; Batı tarzında besteler yaptığı bilinir. Edebiyata ve imparatorluğun belgelenmesine de ilgi gösterdi.

Sultan Abdülaziz Tuğrası

Tuğra, padişahın adını, babasının adını ve “el-muzaffer dâimâ” (daima muzaffer) duasını tek bir istifte birleştiren resmî imzadır. Sultan Abdülaziz’in tuğrasında “Abdülaziz Han bin Mahmud el-muzaffer dâimâ” ibaresi yer alır. Tuğra; fermanların, beratların başında, sikkelerde, gümüş damgalarında ve resmî yapılarda kullanılırdı. Tuğraların genel özellikleri için Osmanlı Padişah Tuğraları ve Anlamları yazımıza bakabilirsiniz.

Sultan Abdülaziz Tuğralı Eserler: Gümüş, Nişan, Pul ve Ferman

Abdülaziz’in 15 yıllık saltanatından kalan tuğralı eserler, bugün koleksiyoncuların aradığı parçalar arasındadır:

• Tuğralı gümüş eşyalar: Ayar damgasının yanında Abdülaziz tuğrası bulunan tepsi, şekerlik, tabaka ve kemerler. Tuğralı gümüş alımı
• Osmanî Nişanı: 1862’de Abdülaziz tarafından ihdas edilen nişan, dönemin en bilinen nişanlarındandır.
• Madeni paralar ve tuğralı pullar: Dönemin sikkeleri ve 1863’te basılan ilk tuğralı posta pulları.
• Ferman, berat ve tuğra levhaları: Padişah adına verilen belgeler ve tuğra levhaları. Antika ferman · antika berat · Hat yazısı alımı

Eserin değerini; tuğranın okunabilirliği, damga ve ayar, işçilik, durum ve varsa belgesi belirler. Ücretsiz ekspertiz ile eserinizin dönemini ve değerini birlikte tespit edebiliriz.

Firmamız, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verdiği kültür varlığı alım satım yetki belgesine sahiptir; alımlarımızı yasal çerçevede yapıyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sultan Abdülaziz kimin oğludur?

Sultan II. Mahmud ile Pertevniyal Sultan’ın oğludur; Sultan Abdülmecid’in kardeşidir.

Sultan Abdülaziz ne zaman tahta çıktı?

25 Haziran 1861’de tahta çıktı ve 30 Mayıs 1876’ya kadar hüküm sürdü.

Avrupa’ya giden ilk Osmanlı padişahı kimdir?

1867’de Paris, Londra ve Viyana’yı ziyaret eden Sultan Abdülaziz’dir.

Abdülaziz tuğralı bir eserin değeri nasıl anlaşılır?

Tuğranın ve damgaların okunabilirliği, eserin türü, işçiliği ve durumu değeri belirler. Fotoğrafını WhatsApp’tan göndererek ücretsiz ön değerlendirme alabilirsiniz.

Kaynakça

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Abdülaziz” maddesi.
• Kür Ansiklopedi, “Abdülaziz”.
• Wikipedia, “Abdulaziz”.